Dyscalculie in het VO

De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht rondom het begrip dyscalculie. In mei 2011 is het Protocol (Ernstige) RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie (protocol ERWD) voor het basisonderwijs verschenen. Momenteel wordt gewerkt aan het protocol ERWD voor het voortgezet onderwijs.

Onder dyscalculie wordt het volgende verstaan:

'Dyscalculie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen met het leren en vlot/accuraat oproepen/toepassen van reken-wiskunde kennis (feiten/afspraken).' (Prof. Dr. A.J.J.M. Ruijssenaars e.a., uitgave Lemniscaat, Rotterdam, 2004)

Onderzoek

  • Bij onderzoek naar dyscalculie in het voortgezet onderwijs wordt allereerst gekeken naar de mate van achterstand ten opzichte van wat verwacht mag worden, gezien het onderwijsniveau en leeftijd. De vaardigheden van tieners met dyscalculie reiken vaak niet verder dan groep 6. Vaak is het zo dat deze leerlingen al op jonge leeftijd moeite hebben met het voorbereidend rekenen. De ernstige rekenproblemen werken in het voortgezet onderwijs ook door op andere vakken dan wiskunde, zoals natuurkunde, scheikunde, economie en wereldoriëntatie.
  • Vervolgens wordt onderzoek gedaan naar de mogelijke oorzaken van de achterstand. Er wordt onder andere gekeken naar erfelijke factoren, intelligentie, automatisering van rekenfeiten en hoofdbewerkingen en concentratie. 
  • Tenslotte dient aan het criterium van hardnekkigheid te worden voldaan. Dit betekent dat er gerichte intensieve remediale hulp moet zijn geweest, waarbij niet of nauwelijks vooruitgang is geboekt.

Compensaties en dispensaties

Een orthopedagoog of psycholoog kan een dyscalculieverklaring afgeven. Met behulp van deze verklaring kan een leerling in aanmerking komen voor extra voorzieningen, zoals extra tijd bij toetsen en examens. Op havo niveau is er alleen dispensatie mogelijk voor het vak wiskunde bij het profiel Cultuur en Maatschappij (echter niet bij andere profielen of op een hoger niveau). De school bepaalt zelf welke voorzieningen zij aanbiedt. Aan een dyscalculieverklaring kunnen geen rechten aan worden ontleend. De verklaring blijft altijd geldig.

Begeleiding

Bij ABC Atlas kunnen leerlingen met ernstige reken-wiskundeproblemen en dyscalculie begeleiding krijgen in de vorm van een rekengroepje. Dit kan zowel binnen school als op Het ABC vormgegeven worden. Tijdens een rekengroep wordt extra aandacht besteed aan de basale rekenvaardigheden en aan de specifieke rekenproblemen van leerlingen. Het doel is het verbeteren van het huidige rekenniveau. Ook kan er een specifiek doel worden gesteld, zoals voorbereiding op De Rekentoets.