Petje af voor de Noordmansschool
Hoe de Noordmansschool zich uit een dal omhoog weet te knokken
Door Kathelijn Rombaut
Schooldirecteur Pascal Riet is vol lof over haar collega’s. Toen ze in augustus 2008 op de Noordmansschool begon, trof ze daar een groep hardwerkende leerkrachten aan. Elke dag weer vol energie aan de slag met een taak die zwaar is in een moeilijke omgeving met slechte onderwijsresultaten. Er wordt geknokt om boven te komen en… de Noordmansschool klimt nu uit een dal. Dat is meer dan een compliment waard!
Wat trof je aan toen je hier directeur werd?
‘Het heeft hier lange tijd ontbroken aan consistent onderwijskundig leiderschap. Zowel de leerlingen als het team zijn didactisch verwaarloosd. Voor mijn komst vonden al verschillende directiewisselingen plaats. Toen ik kwam heb ik wederom een beroep gedaan op de veerkracht van de leerkrachten. Het is onvoorstelbaar knap zoals zij hiermee om zijn gegaan.’
Onze school in Amsterdam Geuzenveld stond bekend als een van de zwakste scholen. Jarenlang was er met inzet gewerkt, maar niet ‘evidence based’. Er was, met alle goede bedoelingen, geprobeerd aan te sluiten bij het niveau van de leerlingen. Het grote gevaar daarbij is dat kinderen te weinig worden uitgedaagd en dat is ook gebeurd. We hebben leerlingen op school met een achterstand van soms meer dan anderhalf jaar op het gebied van rekenen of taal. Dat onze leerkrachten die feiten onder ogen durven te zien, vind ik knap. Al die jaren is immers met het hart op de juiste plaats en de beste intenties geprobeerd onderwijs te bieden dat aansloot bij de kinderen. Het heeft echter niet goed uitgepakt en we zijn nu bezig om dat in een razend tempo te herstellen.
Voorbeelden van vernieuwing...
‘We zijn voornamelijk bezig met het restaureren en aanleren van de basisvaardigheden. Hierin zitten hiaten die we zoveel mogelijk binnen de groep willen opvangen. We willen de leerlingen niet meer buiten de klas begeleiden, maar juist zo lang mogelijk bij de groepsstof houden. Dat vergt extra aandacht en energie en die geven we!
Het kost echter veel tijd. We proberen om creatief met de gestelde doelen om te gaan, bijvoorbeeld door wereldoriëntatie te implementeren in het technisch lezen. Zo hebben we het technisch lezen inmiddels op een, voor onze school, acceptabel niveau terug gekregen. In alle jaarlagen werkten we, het afgelopen jaar met een methode waarbij we een week lang werken met een nieuwstekst (ralfi lezen). Hierbij stimuleer je het technisch lezen enorm, ook in de bovenbouwgroepen. Inmiddels hebben we een nieuwe methode voor voortgezet technisch lezen: Estafette.
Ook hebben we ingezet op andere vormen van leesbevordering. Zo zijn er weer boeken in de klas te vinden, hebben we gelukkig een budget gekregen om onze zieltogende bibliotheek op te gaan bouwen, en maken kinderen weer leesverslagen.
Door weinig projectonderwijs aan te bieden, proberen we tijd te creëren voor de basisvaardigheden. Dat is echt het belangrijkste waar we nu aan moeten werken.’
Het ABC op school
‘Op school werken we met een zogenaamd taalbeleidsplan, dit doen we samen met Moniek Sanders van ABC Onderwijsadviseurs. Graag leren we van de expertise van anderen zodat we het straks zelfstandig kunnen toepassen. Dat is het streven.’
Rekenonderwijs
‘Het rekenonderwijs vormt het hart van de verbeteraanpak binnen de kwaliteitsaanpak van DMO. Dat houdt in dat we vooral bezig zijn om de leerkrachtvaardigheden te verbeteren. Leerkrachten trainen in het geven van een activerende instructie. Wij beoordelen de komende tijd alleen die vaardigheden. Wat betreft de inhoudelijke kant van het rekenonderwijs werken we samen met een collega-school. De bij ons gebruikte methode en de bijbehorende didactiek is nooit goed geïmplementeerd, net als op deze school. Zo leren we samen over de opbouw van de methode, welke overgangen er zijn en wat de doorgaande leerlijn is. Het is prettig dat in samenwerking te kunnen doen.
Hoe houd je de leerkrachten gemotiveerd als ze op zoveel terreinen aan de slag moeten?
Het is inderdaad onvoorstelbaar knap dat onze leerkrachten steeds weer met positieve energie hun taak aangaan. Het implementeren van een leerlingvolgsysteem kost je nu extra tijd en dat is dat zwaar. Maar als je merkt dat je de zaken beter in de hand hebt, doordat je veel administreert en beter reflecteert, dan levert dat ook energie op! Zeker als je daarbij ook nog kunt meten dat de resultaten verbeteren.’
Hoe staat het met de betrokkenheid van ouders bij de school?
‘Die is er en die neemt alleen maar toe! Het eerste jaar dat ik hier werkte, had ik iedere dag gesprekken met ouders die ontevreden waren over de school. Ouders hadden het gevoel niet gehoord te worden. Er werd geklaagd, maar het leverde weinig op. Ik praat veel met deze ouders en neem hun klachten serieus. Wellicht helpt het dat ik een vrouw ben en dat het vooral veel moeders zijn die komen praten. Het voelt voor hen laagdrempelig.
Ik wijs ze ook op hun opvoedingsverantwoordelijkheden. Als kinderen moe op school komen, leren ze minder goed. Als ouders negatief zijn over de school, heeft dat zijn weerslag op het kind en kan het kind niet goed functioneren. Samen moet je de kar trekken. Nu ouders merken dat overal over gesproken kan worden, zien zij ook beter wat wij doen en wat zij zelf kunnen doen. Goede informatie is heel belangrijk.’
In het gesprek wordt Pascal geëmotioneerd als ze vertelt over de wijze waarop beleidsmakers en politici zo gemakkelijk met het beschuldigende vingertje wijzen. ‘Het irriteert me mateloos dat er zo gemakkelijk wordt gewezen naar scholen en schoolbesturen als het slecht gaat. Het feit dat er iedere dag weer een groep mensen aan de slag gaat in een omgeving waar zoveel tegen zit, daar hoor je niemand over.
Wat betekent het voor kinderen om op te groeien in een wijk waar het merendeel van de gezinnen onder het sociaal minimum leeft, waar geen voorzieningen zijn, waar een groot deel van de ouders de Nederlandse taal niet machtig is? Dat heeft ook zijn weerslag op het onderwijs. Een veel grondiger en bredere analyse is op zijn minst op zijn plaats. Het stoort me als deze verschillen eenvoudigweg terzijde worden geschoven en niet meetellen bij een oordeel over een school.’
De toekomst
We komen er wel! Alles wijst die kant uit. Dankzij de flexibiliteit en inzet van de leerkrachten komen we met kleine stappen daar waar we moeten zijn. Over twee jaar staat er een school met uitstekende resultaten, let maar op!