Tips en adviezen voor groep 7 met een tweedejaars nieuwkomer

 

1. Oriënteert u zich snel op het voortgezet onderwijs

Het Amsterdamse Voortgezet Onderwijs kent, o.a. bij MCO, Berlage en NOVA, mogelijkheden voor leerlingen die nog maar kort Nederlands spreken. Communiceert u met de coördinatoren Nieuwkomers van deze scholen op welke momenten de leerling kan instromen. Het is zeker niet zo dat een leerling die recent als nieuwkomer is ingestroomd groep 8 doorlopen moet hebben om in het voortgezet onderwijs te kunnen doorstromen. Leeftijd is het belangrijkste criterium.

2. Selecteer software met auditieve en visuele ondersteuning

Woordenschatsoftware van taalmethoden en algemene software van rekenmethoden met koptelefoon is geschikt voor extra taalaanbod.

3. Laat leerlingen zelf teksten vooraf thuis lezen

Nieuwsbegrip kan vanaf de website vooraf thuis gelezen worden. Ook de filmpjes van Nieuwsbegrip kunnen vooraf thuis bekeken worden.

4. Laat de leerlingen thuis zelf vooraf Beeldbankfilmpjes kijken

Beeldbankfilmpjes van SchoolTV Beeldbank kunnen als huiswerk gegeven worden om de leerling toe te rusten voor het thema van aardrijkskunde, geschiedenis, natuur of techniek dat u binnenkort gaat behandelen. Zodat hij goed kan meepraten en meedenken, en zodat hij het taalaanbod optimaal begrijpt. Natuurlijk kan de leerling ook in de eigen taal de leerstof van het thema bekijken. Leerstof over de natuur op de BBC is bijvoorbeeld heel goed.

5. Pas de start van lessen aan

U kunt de start van de taal- en rekenlessen aanpassen en preteachend maken: het lesonderwerp visueel weergeven, de kernbegrippen op het bord schrijven en semantiseren, daarbij plaatmateriaal tonen, geïllustreerde infoboeken open neerleggen op de thematafel. Een tentoonstellingstafel opstellen voordat u een nieuw thema introduceert.

Thema's die zich hiertoe lenen, zijn technische onderwerpen, historische onderwerpen waarover goed plaatmateriaal beschikbaar is, dieren, beroepen, natuurverschijnselen, reizen, wonen. De tentoonstellingstafel is bijvoorbeeld een leerlingtafel met een paar boeken uit de themacolletie of uit het documentatie¬centrum, opengeslagen op de bladzijde waarop platen over het thema van de les te zien zijn. Een perspex boekenhouder laat de boeken openstaan op de pagina waarop u dat wilt. De tafel staat bij de deur naar de centrale gang of op een andere plek waar de leerlingen langskomen. De thematafel ondersteunt het onderwerp dat u gaat behandelen visueel.

U kunt met de tweedejaars nieuwkomer afspreken dat hij op momenten dat hij klaar is met zijn werk, alvast de boeken van de tentoonstellingstafel bekijkt. Zo oriënteert hij zich op het onderwerp en kan zich een aantal begrippen eigen maken. Bij de introductie van het onderwerp kunt u de tweedejaars nieuwkomer op een paar platen voorwerpen en gebeurtenissen laten aanwijzen. Zo checkt u zijn woordkennis met betrekking tot kernbegrippen, kunt u de woordkennis aanvullen en geeft u alvast aan welke zaken in de les een belangrijke rol gaan spelen.

6. Gebruik de Woordenlijst Amsterdamse Kinderen

Per thema van taal en van wereldoriëntatie vindt u wat voor deze leeftijd aangeboden kan worden. Per thema’s van taal en van wereldoriëntatie kunt u hier checken wat aangeboden kan worden. Kijk ook naar de voorgaande leerjaren, zodat de tweedejaars niewkomer ook die woorden leert. Op taalpilots vindt u onder Consolidatiespelletjes bovenbouw spelletjes waarmee u de aangeboden woorden kunt consolideren. Denk bij het consolideren ook aan samen op het digibord verwerken van leerstof in sleutelschema'szoals tijdbalken, tabellen, fotostrips of andere sleutelschema's. Voorbeelden vindt u in de wereldmethoden, in Nieuwsbegrip en in digibordschema’s.

7. Gebruik woordenboeken en internet om begrippen te verduidelijken

Woordenboeken, google images, SchoolTV Beeldbank en leerlingboeken van zaakvakmethoden die groep 3 – en 4 – en 5 - delen hebben, kunt u gebruiken om begrippen te verduidelijken en te laten verduidelijken. Het Tweetalig beeldwoordenboek voor de bovenbouw van Van Dale is een fantastische bron van kennis en woordenschat voor bovenbouwers, op school en thuis.

8. Herhaal nieuw aangeboden woorden veel

9. Laat de leerling, met anderen en met ouders, beeldwoordenboeken gebruiken

Point it, een zak – beeldwoordenboekje, kunt u individueel en in tweetallen laten raadplegen (ook verkrijgbaar als App). Met dit mini - beeldwoordenboekje, gemaakt voor de volwassen wereldreiziger, kunt stimuleren dat kinderen, samen of alleen, zelf werken aan hun woordenschat. U kunt hiermee opdrachten in tweetallen geven, het boekje kan ook mee naar huis. Zie voor opdrachten ook de opdrachten in het Beeldwoordenboek. Dit woordenboek bevat gekleurde themaplaten met woorden en lidwoorden. Ook staan er tips in voor leerkrachten en ouders welke opdrachten gegeven kunnen worden. Het Meertalig Beeldwoordenboek van Van Dale is een fantastische bron van kennis en woordenschat voor bovenbouwers, op school en thuis. Tweetalig beeldwoordenboek voor de bovenbouw

10. Laat thematische woordenschriftjes bijhouden

Laat schriftjes bijhouden met daarin de nieuw aangeboden woorden per thema. De nieuw geleerde woorden worden genoteerd, met tekening, in een schema, zo nodig met een vertaling, en kunnen met medeleerlingen, familieleden of als huiswerk herhaald en geleerd worden.

11. Laat nieuwe leerstof in schema en daarna in eigen woorden opschrijven

U kunt bij de instructie van uw aardrijkskunde - , geschiedenis – , natuur – of techniekles de sleutelschema’s zoals u die van bijvoorbeeld Nieuwsbegrip kent, op het bord gebruiken. Bijvoorbeeld een strip, een tijdbalk, een Venn – diagram, een cyclus, een boomschema, grafiek of diagram. Deze krachtige visuele ondersteuning van de leskern en van de kernbegrippen geeft de tweedejaars nieuwkomer een extra mogelijkheid in stappen om de les te volgen en om zich de daarbij behorende taal eigen te maken. Het schema is een grote steun bij het verankeren van leerstof én woordenschat. De eerste stap bij de verwerking kan dan zijn dat de leerling het schema overneemt en daarmee niet alleen de inhoud maar ook de kernwoorden voor zichzelf herhaalt. Daarna kan het schema in tweetallen aangevuld worden met details die u er niet in opnam. Het schema vormt daarna de basis voor het nog eens laten vertellen van de tekst in eigen woorden, in tweetallen bijvoorbeeld. Als volgende stap kan de leerling bij het schema in eigen woorden opschrijven waar de les over ging. Zo herhaalt hij de inhoud en het begrippenkader vele malen en komt hij van receptieve beheersing verder in de richting van taalproductie, in zijn eigen woorden. Lees meer over de thematische aanpak in Betekenisvol Taalonderwijs.

12. Laat luisterlezen

Creëer een lees -luisterhoek met koptelefoon, waar de leerling, eventueel herhaald, kan meelezen met ingesproken boeken. Luisterlezen op hogere niveaus kan o.a. met titels uit luisterrijk.

13. Maak gebruik van intensieve programma’s voor het technisch lezen

Besteed extra aandacht aan wisselrijtjes en leesstof zoals bij Vloeiend & Vlot of Estafette.

14. Bij het voorlezen van jeugdboeken

Laat bij klassikaal voorlezen de tweedejaars nieuwkomer de platen goed zien en zorg dat hij uw mimiek goed kan zien. Observeer wat hij snapt. Soms kunt u een boek selecteren dat de leerling zelf tegelijkertijd ook in de eigen taal kan lezen, zoals boeken van Roald Dahl bij een Engelstalige leerling. Laat hem ter ondersteuning in het Engels zelf het boek lezen dat u in het Nederlands voorleest, en vraag hem of dit helpt bij het begrip van het Nederlands. Het is afhankelijk van de leerstijl, maar er zijn kinderen voor wie dit werkt.

15. Diataal & Diaplus

Diataal biedt met Diaplus een geschikt tekstenbestand met oefenstof aan als abonnement. De teksten kunnen als tijdschrift ontvangen worden. Maar ook kunnen ze geprint worden. Er zijn teksten op verschillende niveaus over eenzelfde onderwerp.Vanaf groep 6 tot en met het voortgezet onderwijs. Het materiaal wordt gebruikt in de klas, en bij Remedial Teaching. 

16. Begrijpend Lezen

Voor het zelfstandige programma Begrijpend Lezen kunt u de leerling laten werken met  Rondje Wereld: een cd - rom voor het oefenen van Begrijpend Lezen op gevorderd niveau.

17. Laat de leerling meedoen aan klassikale toetsen

Neem klassikale toetsen gelijktijdig met de klasgenoten af, ook als de toetsen van een ander leerjaar gemaakt moeten worden. Geef feedback hoeveel jaar woordenschatachterstand er nog is, en hoeveel jaar achterstand er nog is op het gebied van begrijpend lezen. Vier het als de leerling inloopt met hemzelf, de ouders en de leeftijdgenoten.

18. Talenkaart

Wilt u iets weten over de eerste taal van een leerling en met de klas over talen te communiceren, kijk dan op de Talenkaart.

Zie ook: