"Ontwerpend leren in de nieuwkomersklas"

Blog geschreven door Dylan Hyman

 

De twee zussen zaten nog maar kort in de Nieuwkomersklas van juf Hanna.

Toch stonden ze daar, voor de hele klas, stralend in het Nederlands te vertellen hoe zij het probleem van Buurman en Buurman hadden opgelost. Het was opvallend: hoe ze met zo weinig ervaring in het Nederlands in staat waren om complexe ideeën over te brengen.

Juf Hanna vond het schitterend. Het bevestigde de kracht van Ontwerpend Leren in de Nieuwkomersklas. Deze leerlingen doen ijverig wat hen wordt opgedragen, maar voor het eerst maakten de meisjes zichtbaar hoe snel ze in staat zijn nieuwe ideeën te begrijpen; hoe creatief ze zijn; hoe goed ze samen kunnen werken en hoe groot hun  behoefte aan uitdaging feitelijk is. Begrijpelijk dat dit van invloed is op Hanna’s handelen in de klas.

Het is een bekend beeld in de nieuwkomersklas: voor sommige nieuwkomers is het verschil tussen de thuistaal en het Nederlands zo groot dat het lastig is te achterhalen wat nu precies hun leerbehoefte is. Er zijn ook creatief en/of cognitief sterke leerlingen die  in het begin niet altijd hun ei kwijt kunnen in de nieuwkomersklas omdat ze zich in onvoldoende mate kunnen uitdrukken in het Nederlands. Dit kan leiden tot demotivatie, onderprestatie en frustratie.Toch is het met relatief weinig voorbereiding en lestijd mogelijk te signaleren wie dit zijn, en wel aan hun leerbehoefte te voldoen, door middel van Ontwerpend Leren.

Waarom werkt Ontwerpend Leren in de Nieuwkomersklas?

Zodra de leerlingen samenwerken om een ingewikkeld probleem op te lossen, wordt hun taalleermechanisme[1] aangesproken. De kinderen gooien alle taal die ze hebben in de strijd om hun ideeën over te brengen naar hun klasgenoten en/of de leerkracht. Als je hen helpt hun idee te verwoorden, leert de leerling al doende nieuwe taal. Het Lectoreninitiatief Professionalisering Taalonderwijs Nieuwkomers stelt in “Ruimte voor nieuwe talenten” dat “De grootste sprongen in taal- en woordenschatontwikkeling […] een kind nu eenmaal [maakt] in betekenisvolle en authentieke taalcontexten, door interactie en kennisontwikkeling.”

Dylan Hyman, Onderwijsadviseur, wetenschap en technologie.
Als onderwijsadviseur op het gebied van Wetenschap en Technologie, ondersteun ik scholen met het invullen en verrijken van de zaakvakken op school met O&O. Ik geeft workshops en begeleiding zodat teams het Onderzoekend en Ontwerpend leren kunnen toepassen in de klas, ik ondersteun W&T coördinatoren met het kiezen van methodes en ander materiaal voor de leerlingen en ik help werkgroepen en directie met het zoeken naar de juiste systemen om de werkwijze te borgen op school. Neem gerust contact met mij op om samen te bespreken hoe W&T en O&O een plek kunnen krijgen op jouw school.

Lees hier meer over TaalTechniek & Ontwerpend leren

 

 

Wil je ook eens een Ontwerpend Leren-les in de klas doen met jouw leerlingen?

Dit zijn volgens Hanna Kuijs, Nieuwkomersleerkracht en NT2-specialist, de belangrijkste voorwaarden voor een Ontwerpend Leren-les die uitnodigt tot het gebruik van taal:

1. Zorg ervoor dat jouw rijk talige uitleg ondersteund wordt door een sterk visueel context. De context moet zo overzichtelijk zijn dat zelfs als de leerlingen een deel van jouw uitleg missen, ze nog steeds kunnen begrijpen welk probleem zij moeten oplossen.

Voor de Buurman en Buurman-opdracht keken de leerlingen ze eerst een paar filmpjes van Buurman en Buurman in de klas. Daarna liet Hanna flatgebouwen zien die ze eerder had gemaakt:  twee met gekleurd papier afgeplakte waarop Hanna met stift ramen had getekend.

Vervolgens legde ze uit dat de éen buurman op het éne dak stond met spijkers en de ander op het andere dak met een hamer. Ze wilden niet naar beneden lopen – dus hoe kwamen de spijkers bij de hamer? De uitleg duurde slechts 5 minuten en daarna konden de kinderen in tweetallen hun ideeën overleggen, aan de hand van het maken van een tekening.

 

 

 

 

2. Het moet een open opdracht zijn. Er moeten wel (meerdere) goede antwoorden en oplossingsrichtingen mogelijk zijn.

Een greep van de oplossingen van de leerlingen uit Hanna’s klas: een brug, een uitvouwbare arm, een kabelbaan en een kanon.

3) De kinderen moeten handelend bezig kunnen zijn, door iets te bouwen, tekenen of onderzoeken zoals bij een proefje.

Bij Hanna maakten de kinderen prototypes van hun oplossingen. Ze gebruikten hiervoor materialen die klaarstonden in de klas, aangevuld met (door de kinderen meegenomen) wc-rollen en andere kosteloos materiaal.

4) De kinderen presenteren hun werk aan het eind a.d.h.v. een geschikte taalsteun (scaffolding) zoals afmaakzinnen bij een presentatie, zie foto. Kinderen mogen eerst in hun thuistaal bepalen wat ze willen zeggen, voordat ze het presenteren aan de klas.

Bij Hanna in de klas stond op het digibord:

·        Ons idee is…

·        Het werk zo…

Deze Buurman en Buurman-les kost 1,5 tot 2 uur en is makkelijk aan te passen aan andere thema’s of bijvoorbeeld aan de feestdagen.

 

Wil je TaalTechniek op jouw school aanbieden?

Voor meer informatie van het speciaal voor nieuwkomers gemaakte Ontwerpend Leren materiaal, TaalTechniek, kijk hier of neem contact op met Dylan Hyman, adviseur Wetenschap en Technologie 06 [24239736].

[1] Ruimte voor Nieuwe Talenten. Schrijfgroep LPTN (Lectoreninitiatief Professionalisering Taalonderwijs Nieuwkomers) in opdracht van de PO-Raad en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nieuwkomers worden extra ondersteund met speciaal ontwikkeld materiaal voor het samenwerken en het maken van presentaties in het Nederlands.

Wil je meer weten over Dyslexie? Neem dan contact met mij op!

Dylan Hyman
Onderwijsadviseur Wetenschap en Technologie

06-30 95 03 80

dhyman@hetabc.nl

Mijn profiel